Nauki społeczne i humanistyczne w polskiej Wikipedii
Portal "Nauki społeczne i humanistyczne" to jeden z głównych portali Wikipedii, zawierający odnośniki do poszczególnych portali tematycznych związanych z tą tematyką. Ponieważ trudno czasami dokonać łatwego rozróżnienia na to, co określa się nauką społeczną, a co humanistyczną i mając świadomość kwestionowania w środowiskach naukowych takiego podziału, zdecydowaliśmy jednak, aby nie zmieniać nazwy portalu i te pokrewne względem siebie nauki oraz zasoby wiedzy zgromadzone w Wikipedii umieścić obok siebie. Po prawej stronie znajdują sie kategorie w odniesieniu do poszczególnych dziedzin wiedzy, dzięki czemu łatwiej można trafić do odpowiednich "półek" z konkretnymi tematami. Zaprezentowane zostały też wybrane hasła z każdej z wyróżnionych dziedzin wiedzy. Jeżeli uważasz, że brakuje tutaj jakiejś dziedziny wiedzy, albo chciałbyś pomóc w opiece nad którymś z portali, zapraszamy na stronę dyskusji.
Będziemy wdzięczni za Twoją pomoc, szanowny czytelniku, w rozwijaniu haseł związanych z poniżej przedstawionymi naukami. Przy każdej z nich zamieściliśmy odpowiednie strony odnoszące się do współpracy. Zapraszamy także do wikiprojektów
 Filozofia |
|
Wyróżniony artykuł |
|
Epikureizm – kierunek filozoficzny zapoczątkowany w starożytności przez Epikura, w ok. 306r.p.n.e. kontynuowany także w czasach nowożytnych. Podobnie jak większość kierunków filozoficznych hellenizmu dla epikurejczyków najważniejszą dziedziną filozofii była etyka – uważali oni, że podstawowym zagadnieniem filozoficznym jest szczęście, które upatrywali w przyjemności.
Za początek epikureizmu uważa się drugie przybycie Epikura do Aten i założenie przez niego ok. 306 p.n.e. szkoły filozoficznej – tzw. "Ogrodu" (gr. Κῆπος, Kepos). Epikureizm, będący początkowo tylko szkołą filozoficzną, przekształcił się z biegiem czasu w dość elitarną, ezoteryczną sektę, która już w czasach rzymskich przyjmowała w swoje szeregi jedynie wybranych, zdrowych młodzieńców z zamożnych rodzin. Epikureizm jako szkoła filozoficzna konkurował stale ze stoicyzmem, od którego pod koniec klasycznej epoki rzymskiej okazał się mniej popularny. W czasach rozwoju chrześcijaństwa publicznie wyklęto epikureizm i samego Epikura, a jego dzieła systematycznie niszczono, jako siejące zgorszenie moralne i ateizm.
|
|
Zobacz też:
|
|
|
 Psychologia |
|
Wyróżniony artykuł |
|
Atrakcyjność fizyczna, dawniej seksapil (z ang. sex appeal) – atrakcyjność erotyczna, związana przede wszystkim z wyglądem ciała, ale także zapachem, tembrem głosu, zachowaniem, wyraźnie pociągająca dla innych.
Wygląd jest jednym z ważniejszych czynników, decydujących o zachowaniu wobec drugiej osoby. Wpływa także na przypisywanie ludziom określonych cech osobowości oraz sposób przewidywania ich zachowań w przyszłości.
Wyobrażenie o cechach urodziwej i brzydkiej osoby pojawiające się w umyśle sprawia, że nieświadomie modyfikujemy swoje zachowania tak, aby potwierdzić owo wyobrażenie. Staje się to jedną z przyczyn tzw. samospełniającego się proroctwa.
Atrakcyjność fizyczna jest silną determinantą sympatii i lubienia, obok podobieństwa, szczerości, częstości kontaktów i in. Odgrywa ważną rolę zwłaszcza w początkowych fazach tworzenia się związków. Dotyczy to miłości, ale także przyjaźni.
|
|
Zobacz też:
|
|
|
 Ekonomia |
|
Wyróżniony artykuł |
| Opcja jest to instrument finansowy o niesymetrycznym profilu wypłaty. Może być przedmiotem obrotu na giełdzie.
Opcja (w klasycznym rozumieniu) daje jej posiadaczowi ("nabywcy") prawo (lecz nie obowiązek) do nabycia (w przypadku opcji kupna – ang. call) lub sprzedaży (w przypadku opcji sprzedaży – ang. put) danego dobra po z góry określonej cenie. Prawo to może być zrealizowane w dniu wygaśnięcia opcji (opcja europejska) lub w dowolnym dniu od daty zawarcia kontraktu opcyjnego do daty wygaśnięcia włącznie (opcja amerykańska), ew. w kilku ściśle określonych datach (opcja bermudzka).
|
|
Zobacz też:
|
|
|
 Prawo |
|
Wyróżniony artykuł |
|
Stosunki dyplomatyczne to najwyższa forma oficjalnych stosunków międzypaństwowych. Stanowią realizację prawa legacji każdego państwa i służą wykonywaniu jego polityki zagranicznej. Mają charakter dwustronny, wzajemny i dobrowolny - ich nawiązanie może nastąpić wyłącznie w drodze porozumienia obu zainteresowanych państw-stron. Zazwyczaj liczba nawiązanych stosunków dyplomatycznych jest odzwierciedleniem potencjału państwa w tej dziedzinie, jak i jego możliwości ekonomicznych w zakresie ich utrzymywania.
|
|
Zobacz też:
|
|
|
|
|
|
 Antropologia |
|
Wyróżniony artykuł |
|
Antropogeneza (gr. ánthrôpos człowiek, génesis pochodzenie) - filogeneza człowieka, czyli pochodzenie, droga rozwojowa i procesy biologiczne, które doprowadziły do powstania anatomicznie nowoczesnego człowieka rozumnego (Homo sapiens sapiens), wyjaśniane na gruncie teorii ewolucji w oparciu o osiągnięcia antropologii, filogenetyki molekularnej i antropolingwistyki.
Ewolucyjna historia naczelnych może sięgać ponad 60 mln lat wstecz, kiedy nastąpiło przypuszczalne oddzielenie linii ewolucyjnych naczelnych od pozostałych ssaków. Niewykluczone, że naczelne są jedną z najstarszych grup ssaków łożyskowych, które przetrwały do czasów nam współczesnych (Eosimias żył 45-40 mln lat temu, a azjatyccy przodkowie lemurów ok. 30 mln lat temu).
|
|
Zobacz też:
|
|
|
 Archeologia |
|
Wyróżniony artykuł |
|
Kultura grobów zrębowych (ros. kultura srubna) - jest to kultura archeologiczna epoki brązu. Jej nazwa pochodzi od charakterystycznej formy pochówku wewnątrz komór zbudowanych z pali drewnianych ułożonych na zrąb.
Ukształtowaniu się kultury grobów zrębowych w XVIII wieku p.n.e. towarzyszyło zerwanie z metalurgicznymi ośrodkami północnokaukaskimi. Powstała ona na stepach nadwołżańskich, skąd zaczęła się ona rozprzestrzeniać w kierunku zachodnim. Jej pojawienie się miało miejsce w czasie zniszczenia dawnych twierdz znajdujących się w miejscowościach Livencovka i Karatajevo, należących do ludności kultury ceramiki wielowałeczkowej, co wskazuje na niepokojowy charakter ludności zrębowej. Niektórzy badacze wiążą kulturę grobów zrębowych z Kimmerami.
Omawianą kulturę datuje się według lat kalibrowanych na około 1800-1300 p.n.e. Dawniej wyróżniano jeszcze fazę młodszą tej jednostki kulturowej datowaną na XIV-VIII wiek p.n.e, zaś obecnie poszczególne grupy związane z tym okresem, określa się mianem odrębnych kultur postzrębowych (kultura chwalińska, kultura sabatinowska, kultura białozierska)...
|
|
Zobacz też:
|
|
|
